هدفگذاری جمعآوری ۳۵ میلیون مترمکعب گاز همراه نفت تا پایان دولت چهاردهم؛ گامی بلند برای پایان دادن به هدررفت انرژی در مشعلها
هدفگذاری جمعآوری ۳۵ میلیون مترمکعب گاز همراه نفت
مدیر نظارت بر تولید نفت و گاز شرکت ملی نفت ایران از هدفگذاری برای کاهش گازسوزی در مشعلها به حدود ۳۵ میلیون مترمکعب در روز تا پایان دولت چهاردهم خبر داد و گفت که با اجرای طرحهای کوتاهمدت و بلندمدت، میزان جمعآوری گازهای همراه نفت از ۵ میلیون به بیش از ۹ میلیون مترمکعب در روز افزایش یافته است.
گازهای مشعل؛ چالش دیرینه صنعت نفت و فرصتی عظیم برای ارزشآفرینی
گازهای همراه نفت یا همان گازهای مشعل، سالهاست که بهعنوان یکی از چالشهای اصلی صنعت نفت ایران مطرح هستند. این گازها که در فرآیند تولید نفت خام ایجاد میشوند، به دلیل محدودیتهای زیرساختی، ناتمام ماندن زنجیره فرآورش و تمرکز تاریخی بر تولید نفت خام، سالهاست که در مشعلها سوزانده میشوند و هدررفت صدها میلیون دلار را رقم زدهاند. با این حال، این گازها نهتنها از منظر اقتصادی، بلکه از جنبههای زیستمحیطی و اجتماعی نیز اهمیت حیاتی دارند؛ چراکه جمعآوری آنها میتواند به کاهش آلایندگی، بهبود کیفیت هوا در مناطق نفتخیز و تأمین خوراک پایدار برای صنایع پاییندستی مانند پتروشیمیها و نیروگاهها کمک کند.
رضا خیلائی، مدیر نظارت بر تولید نفت و گاز شرکت ملی نفت ایران، با اشاره به ارتباط مستقیم میان تولید نفت خام و حجم گاز همراه، توضیح داد: «هرچه تولید نفت افزایش یابد، حجم گاز همراه و به تبع آن گاز مشعل نیز بیشتر میشود. هماکنون حدود ۸۰ میلیون مترمکعب در روز گاز همراه نفت در کشور تولید میشود که بخشی از آن به واحدهای انجیال و بخشی دیگر به دلیل نبود فرآیندهای فرآورشی، در مشعلها سوزانده میشود.»
از ۵ میلیون تا ۹ میلیون مترمکعب؛ رشد ۸۰ درصدی جمعآوری گازهای مشعل در دولت چهاردهم
یکی از دستاوردهای مهم دولت چهاردهم، افزایش چشمگیر میزان جمعآوری گازهای مشعل از ۵ میلیون به بیش از ۹ میلیون مترمکعب در روز بوده است. این موفقیت با راهاندازی واحدهای جدید جمعآوری و اجرای پروژههایی نظیر ایستگاه تقویت فشار گاز دهلران، پروژه اصلاحی تزریق گاز هفتکل و واگذاری گازهای مشعل به خریداران در قالب مزایده، محقق شده است. به گفته خیلائی، مجموع ظرفیت فرآورش پیشبینیشده در برنامههای کوتاهمدت و بلندمدت، معادل ظرفیت گاز یک فاز کامل پارس جنوبی است و میتواند تحولی اساسی در مدیریت گازهای همراه نفت ایجاد کند.
۶ میلیارد دلار سرمایهگذاری؛ حضور بخش خصوصی در خط مقدم جمعآوری گازهای مشعل
یکی از ویژگیهای بارز برنامههای جمعآوری گازهای مشعل، تکیه بر سرمایهگذاری بخش خصوصی است. خیلائی با اشاره به اینکه شرکت ملی نفت ایران هیچ هزینهای از منابع داخلی خود برای این طرحها هزینه نکرده است، گفت: «برای جمعآوری بخش عمده گازهای مشعل حدود ۶ میلیارد دلار سرمایهگذاری نیاز است که تاکنون ۴.۵ میلیارد دلار آن توسط بخش خصوصی جذب شده است.» وی افزود که با تشکیل کارگروه گازهای مشعل در وزارت نفت و با حمایتهای رئیسجمهور و وزیر نفت، موانع تأمین ارز و ثبت سفارش نیز تا حد زیادی برطرف شده است.
بازنگری در قیمت پایه مزایده؛ مشوقی برای ورود سرمایهگذاران به مناطق دشوار
خیلائی با بیان اینکه طرحهای جمعآوری گاز مشعل باید از توجیه اقتصادی برخوردار باشند، به تشریح مشوقهای در نظر گرفته شده برای سرمایهگذاران پرداخت و گفت: «در مناطقی که هزینههای انتقال و فرآورش بالاست، قیمت پایه مزایده را به صفر رساندهایم و فراخوان آن صادر شده است.» به گفته وی، این مدل اجرایی انگیزهای برای شرکتهای خصوصی ایجاد کرده تا با شتاب بیشتری نسبت به ساخت و نصب تجهیزات اقدام کنند. همچنین دوره بهرهبرداری این طرحها بسته به میزان گاز و موقعیت جغرافیایی، بین دو تا ۱۰ سال متغیر است.
رصدخانه ملی؛ نظارت مستقیم رئیسجمهور بر پروژههای جمعآوری گاز مشعل
یکی از نکات کلیدی در اجرای این برنامهها، نظارت مستقیم و مستمر رئیسجمهور بر روند پیشرفت پروژهها است. به گفته خیلائی، در حوزه ریاست جمهوری، بخشی با عنوان «رصدخانه ملی» برای پیگیری طرحهای اولویتدار از جمله گاز مشعل تشکیل شده و اطلاعات پروژهها بهصورت کامل در این سامانه بارگذاری شده است. شرکت ملی نفت ایران نیز در حال تأمین تجهیزات تصویری و سامانههای مانیتورینگ برای پایش برخط پروژههاست تا امکان رصد لحظهای فراهم شود.
کاهش گازسوزی به ۳۵ میلیون مترمکعب در روز؛ هدفی دستیافتنی تا پایان دولت چهاردهم
مدیر نظارت بر تولید نفت و گاز شرکت ملی نفت ایران در پایان با اشاره به تکالیف برنامه هفتم توسعه مبنی بر جمعآوری سالانه ۱۶ میلیارد مترمکعب گاز مشعل، ابراز امیدواری کرد که با بازآرایی و روزآمدسازی برنامهها، تا پایان دولت چهاردهم میزان گازسوزی به حدود ۳۵ میلیون مترمکعب در روز کاهش یابد. وی تأکید کرد که با وجود محدودیتهای تأمین سرمایه، دستیابی به این هدف با حمایت مؤثر از سرمایهگذاران و پیگیری ویژه پروژهها امکانپذیر است و میتواند گامی تعیینکننده در جهت کاهش هدررفت انرژی، تأمین خوراک صنایع و بهبود کیفیت زیستمحیطی مناطق نفتخیز کشور باشد.
نیما مهدوی، یکی از خبرنگاران پرتلاش و خوشفکر تیم خبری است که با نگاهی تازه به مسائل، به پوشش رویدادهای روز میپردازد. او با تخصص در حوزههای فرهنگی و هنری، همواره سعی دارد تا با گزارشهای جذاب و تحلیلهای خلاقانه، ابعاد پنهان یک خبر را به مخاطبان نشان دهد.
