بحران آب در همدان؛ آمار بارش فریبنده و تابستانی داغ در پیش است
آمار فریبنده بارش؛ همدان همچنان تشنه مدیریت آب
آمارهای سال آبی جاری استان همدان از افزایش ۵۲ میلیمتری بارش نسبت به سال گذشته حکایت دارد، اما کسری ۶ درصدی نسبت به میانگین بلندمدت و پیشبینی افزایش یک درجهای دمای تابستان، زنگ خطری جدی برای منابع آبی استان به صدا درآورده است. کارشناسان تأکید میکنند: مدیریت مصرف آب در همدان دیگر یک توصیه نیست، بلکه یک ضرورت انکارناپذیر است.
کسری ۶ درصدی بارش همدان نسبت به بلندمدت؛ ملایر در بحران
از ابتدای سال آبی (مهر ۱۴۰۴) تاکنون، مجموع بارش ثبتشده در استان همدان به ۳۱۱ میلیمتر رسیده است. این رقم اگرچه نسبت به سال گذشته ۵۲ میلیمتر افزایش نشان میدهد، اما در مقایسه با میانگین بلندمدت ۲۱ میلیمتر (۶ درصد) کاهش دارد. مهدی رضایی، مدیرکل هواشناسی استان همدان، با اشاره به ثبت ۱۴۲ میلیمتر بارش در فصل بهار (۲۳ میلیمتر بیشتر از نرمال)، هشدار میدهد که کسری انباشتهشده در پاییز، سال آبی را همچنان در منطقه کمبود نگه داشته است.
وضعیت بارش در شهرستانهای استان یکسان نیست:
- تویسرکان و نهاوند: بارش بیشتر از بلندمدت (به ترتیب ۲۴ و ۵ میلیمتر)
- ملایر: بیشترین کسری بارش با ۵۱ میلیمتر کمتر از میانگین بلندمدت
- سایر شهرستانها: بارش پایینتر از نرمال
پیشبینی تابستان گرم و پاییز پربارش؛ اما هشدار جدی است
دمای هوای استان در سال آبی جاری ۰.۳ درجه بالاتر از نرمال ثبت شده و پیشبینیها حاکی از آن است که تابستان امسال حدود یک درجه گرمتر از میانگین بلندمدت خواهد بود. این افزایش دما به معنای تبخیر بیشتر آب، کاهش رطوبت خاک و افزایش مصرف در بخشهای خانگی و کشاورزی است. در مقابل، هواشناسی از آغاز بهموقع بارشهای پاییزی و احتمال ثبت بارش بیش از نرمال در آبانماه خبر میدهد، اما تأکید میکند که این بارشها «بیسابقه» یا «عجیب» نخواهد بود و نباید انتظار معجزه داشت.
سه اقدام فوری برای مدیریت مصرف آب در همدان
کارشناسان معتقدند اتکا به بارشهای احتمالی آینده نمیتواند جایگزین سیاستهای پایدار شود. برای عبور از تنش آبی، اولویتهای زیر باید در دستور کار قرار گیرد:
- بخش کشاورزی: اصلاح الگوی کشت، توسعه آبیاری نوین و کاهش برداشت از چاههای غیرمجاز
- بخش شهری و خانگی: کاهش مصارف غیرضروری، بهینهسازی آبیاری فضای سبز و استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف
آمارهای فریبنده بارش نباید باعث کاهش حساسیت عمومی نسبت به بحران آب در همدان شود. با وجود بهبود مقطعی، کسری ۶ درصدی نسبت به بلندمدت و چشمانداز گرمتر شدن هوا، همدان را در آستانه یک فصل پرچالش قرار داده است. تنها مدیریت هوشمندانه و مشارکت همگانی میتواند فشار بر منابع زیرزمینی را کاهش دهد و استان را برای خشکسالیهای احتمالی آینده آماده کند.
نیما مهدوی، یکی از خبرنگاران پرتلاش و خوشفکر تیم خبری است که با نگاهی تازه به مسائل، به پوشش رویدادهای روز میپردازد. او با تخصص در حوزههای فرهنگی و هنری، همواره سعی دارد تا با گزارشهای جذاب و تحلیلهای خلاقانه، ابعاد پنهان یک خبر را به مخاطبان نشان دهد.
